Beren en stieren

Na de positieve werkgelegenheidscijfers van salarisstrookverwerker ADP werden ook positieve officiële werkgelegenheidscijfers in de VS over juni verwacht. Dat viel helaas tegen. ADP kwam met een groei van 157.000 banen in de private sector. Het officiële cijfer kwam uit op een groei van slechts 18.000 na een toename van 157.000 een maand eerder. Het officiële werkloosheidscijfer steeg met 0,1% tot 9,2%. Koersen daalden, maar er kwam nog meer slecht nieuws.

Overijverige ratingbureau's zochten een nieuw slachtoffer nu blijkt dat Griekenland naar alle waarschijnlijkheid gered wordt en kwamen uit bij Italië. Moody's plaatste dinsdag Italië ‘under review' vanwege nieuwe uitdagingen om de hoge staatschuld te verminderen. Standard Poor's had de rating al eerder onder review, maar ratingbureau Fitch zag geen aanleiding iets aan de waardering van Italië te veranderen.

In een toch al ‘bearish' sentiment viel het nieuws slecht. Beleggers zagen de bui al hangen. Na Griekenland, Portugal, Ierland, nu ook Italië en daarna wellicht Spanje. Er werd vergeten dat, hoewel de staatsschuld van Italië met 119% van het Bruto Nationaal Product, heel hoog is, het begrotingstekort in 2010 slechts 4,6% bedroeg. Dat is minder dan Nederland (5%) en zeker minder dan dat van de VS zelf. Daar loopt het tekort dit jaar op tot 10,6% (1.556 miljard). Bovendien stond Italië op het punt om omvangrijke bezuinigingen door te voeren van bijna 50 miljard (inmiddels aangenomen) en is Italië de derde economie van Europa.

De geest was weer uit de fles en beurzen daalden tot 2%. Vooral financials waren het slachtoffer. Het risico op obligaties uit Griekenland was afgebouwd, maar op Italiaans schuldpapier zeker niet. Als Italië in de problemen zou komen, dan zouden banken geld kunnen verliezen, dus dumpten beleggers de financials.

Ook de VS zelf worstelden met hun begrotingstekort, maar Repblikeinen en Democraten konden het niet eens worden over bezuinigingsmaatregelen. Het probleem is dat de VS het onderling afgesproken schuldenplafond dreigt te doorbreken. Als dat plafond wordt opgerekt, zullen ratingbureau's ingrijpen en de rating negatief bijstellen. Daardoor wordt lenen voor de VS duurder.

Tenslotte leek er ook geen vervolg te komen op het stimuleringsplan van de Fed, ‘Quantiative Easing 2'. De Fed verklaarde er nog niet klaar voor te zijn en bovendien alleen in te grijpen als de economische toestand zou verslechteren.

Na flink koersherstel vorige week, zakte indices deze week. Vooral de AEX zakte sterk. Op 7 juli stond de AEX op 345 punten, een week later op 330, een daling van 4,3%. Inmiddels zijn er nauwelijks nog koopwaardige fondsen in de AEX en AMX. De voortdurende onrust maakt beleggers onrustig en maakt ze gevoelig voor negatief nieuws. Door het minste of geringste gerucht dalen de koersen. Als de effecten van het nieuws zijn weggestorven beginnen de koersen weer te stijgen, maar nog voordat het herstel is afgerond, is er alweer ander negatief nieuws en zakken de koersen opnieuw. Zo beweegt de markt in kleine pieken en dalen, per saldo vooral zijdelings. Alleen professionele marktpartijen kunnen zo flink verdienen, het grootste deel van de particulieren kan hier niets mee en haakt af. Ook het cynisme komt bovendrijven. Wordt de markt gemanipuleerd? Als grote marktpartijen voordeel kunnen halen uit rumoer, dan kunnen ze ook de markt manipuleren door posities in te nemen en dan zelf geruchten verspreiden.

Voor beleggers die het moeten hebben van stijgende koersen, zijn het dus geen goede tijden. Het vertrouwen dat de groei in de Westerse economiën doorzet, staat op losse schroeven en wordt niet vergroot door de alsmaar aanhoudende politieke onrust over begrotingstekorten, bezuinigingen, hulpplannen en failliete landen. Het gros van de beleggers wil het helemaal niet hebben over deze ‘bearish'zaken. Het moet gaan over toenemende winst en omzet, overnames, positieve vooruitzichten, nieuwe booming markten, IPO's. Kortom, de positieve ‘bullish' zaken.

Gelukkig voor de stieren is het cijferseizoen over het tweede kwartaal weer begonnen. En de eerste verrassing is binnen. Yahoo (wie anders?) boekte veel betere resultaten dan verwacht en steeg nabeurs ruim 10%, nadat het aandeel eerst nog onder druk stond. Ook JPMorgan boekte een hogere winst en aluminiumproducent Alcoa zag de winst ook toenemen. Het cijferseizoen is nog maar net begonnen. De komende weken worden veel meer resultaten gepubliceerd. Het nieuwe cijferseizoen biedt de stieren weer een kans om een deel van het verloren terrein terug te winnen.