Een Indextracker, vaak genaamd ETF, of Exchange Traded Fund genoemd, volgt een bepaalde index. Dat kan een aandelenindex zijn zoals de AEX, de S&P 500, of een bepaalde sectorindex zoals Informatietechnologie, Energie, of Commodities.

De essentie van de indextracker is dat de onderliggende index wordt gevolgd en dat fondsen in de portefeuille van de indextracker in de verhouding voorkomen als waarin de fondsen in de index voorkomen. Een indextracker op de AEX volgt dus de AEX en geeft dezelfde koersfluctuaties. Op deze manier kunnen beleggers op een gespreide manier beleggen in slechts één fonds. De kosten zijn laag, want er is alleen een beheerder nodig om de index te volgen. Research is niet nodig.

Bij een beleggingsfonds wordt ook in meerdere effecten belegd om spreiding aan te brengen. Hoewel vaak wel een index wordt gevolgd, is er een echte beheerder die eigen accententen kan aanbrengen. Daarvoor is onderzoek nodig en dat brengt natuurlijk kosten met zich mee. Daarom zijn de kosten van een beleggingsfonds vaak wat hoger. Overigens betaalt u de kosten niet apart, maar worden deze dagelijks in de koers van het fonds verdisconteerd.

Beleggingsfondsen en ETF's vissen in dezelfde vijver. Beleggingsfondsen lokken beleggers met de belofte van een hoger rendement dan de index en beheerders van ETF's schermen met de lage kosten.

Laten we ze eens vergelijken. Als referentie voor een ETF wordt vaak een MSCI-index genomen. Vergelijking van een eenvoudige landenindex heeft niet zoveel zin omdat de tracker vaak precies overeenkomt. De iShares AEX tracker staat nu op een koers van 36,30. Dat is eentiende van de AEX-index op dit moment van 363 punten. Driemaandelijks wordt dividend uitgekeerd. Een beleggingsfonds als het BNP Paribas AEX Index Fund noteert nu een koers van 367 euro. Het fonds keert ook dividend uit. De prestaties zijn dus vergelijkbaar.

Vergelijken we dit rendement met een beleggingsfonds dat in Europa belegt, dan maakt het niet veel uit of het rendement van de tracker 8% of 7,1% is, want een bekend fonds als BGF European Fund boekte in 2011 een rendement van 13%. Dat is ruim 60% meer dan de index! Ook andere Europa-fondsen zoals het Delta Lloyd Europa fonds (+13,6%)versloegen de ETF's. Om nog maar niet te spreken over de op Europa ingestelde beleggingsfondsen die iets minder standaard zijn, zoals de groei-fondsen. Deze behaalden rendementen van 16% tot 20%.

De verklaring voor dit verschijnsel toont tevens de zwakte aan van indexbeleggen, nl. dat altijd over de fondsen van de gehele index wordt belegd in een vaste verhouding. In Europa was dat in 2010 niet zo verstandig. Problemen in Griekenland, Ierland, Portugal en Ierland zorgden voor dalende koersen. Maar omdat een indextracker dan verplicht is om toch in deze landen te beleggen, wordt minder rendement behaald. Een beleggingsfonds daarentegen, die in Europa belegt, had dit probleem niet en kon vrijelijk switchen naar betere Europese landen (zoals Duitsland) en een bovengemiddeld rendement behalen.