Hoewel de aandelenmarkten in het merendeel van de Afrikaanse landen nog verre van  ontwikkeld zijn, herbergt het continent toch al meer dan 60 bedrijven met een marktkapitalisatie van meer dan EUR 1 miljard. Deze bedrijven beschikken dan ook over het perspectief uit te groeien tot giganten, zo meent beleggingsstrateeg Jeroen Blokland van IRIS en auteur van het rapport Into Africa.

Volgens Blokland is de huidige sterke economische situatie voor een groot deel toe te schrijven aan de grondstoffensector van het werelddeel: "Afrika levert momenteel zo'n 12 procent van de mondiale olieconsumptie en rond de 7 procent van het dagelijks verbruikt gas. Daarnaast beschikt Afrika over circa 10 procent van de oliereserves, waarvan Nigeria een derde voor zijn rekening neemt. Een toename in investeringen en overheidsbijdragen maakt vergroting van de exploratie mogelijk, waardoor Afrika's aandeel in het energieaanbod toeneemt. Dit geldt ook voor gas en voor andere grondstoffen."

Blokland gelooft ook niet dat een verschuiving naar duurzaamheid op energiegebied nadelig hoeft uit te pakken voor Afrika: "Alternatieve energie zal tegen 2030 mogelijk meer dan 25 procent vormen van alle verbruikte energie, maar wij geloven dat fossiele brandstoffen zullen blijven domineren. Bovendien verwacht zowel het Internationaal Energie Agentschap (IEA) als de Energy Information Administration (EIA) dat de totale hoeveelheid benodigde energie met 50 procent zal zijn toegenomen. Afrika heeft dan een voorsprong op andere landen, omdat het in Afrika eenvoudiger zal blijken om nieuwe velden te vinden en te ontginnen."

Grondstofbedrijven

In sommige sectoren voeren Afrikaanse bedrijven zelfs al de boventoon, stelt Blokland: "Afrika vertegenwoordigt 18 procent van de handel in Liquified Natural Gas (LNG). Onze inschatting is dat deze stof aan importantie zal winnen vanwege het transportgemak in grote hoeveelheden. Volgens het EIA zal de LNG-markt een gemiddelde stijging kennen van 5 procent. Het grootste energiebedrijf van Afrika, SASOL uit Zuid-Afrika, is onder meer gespecialiseerd in het omzetten van kolen in vloeibaar gas."

Ook buiten energiegerelateerde markten is Afrika vertegenwoordigd: "Grofweg 40 procent van de mondiale goudreserves bevindt zich in Afrika, terwijl dat voor een stof als kobalt ruim 60 procent is. Daarnaast is 90 procent van alle ongedolven platina, palladium en rhodium in Afrika gesitueerd, waarvan verreweg het grootste gedeelte in Zuid-Afrika dat ook beschikt over de grootste hoeveelheden mangaan en goud ter wereld.

De vraag naar platina is jaarlijks stijgende geweest vanaf 2000 met gemiddeld 11 procent per jaar. Dit komt hoofdzakelijk doordat het een belangrijk bestanddeel is in katalysatoren in automotors, die meer en meer als norm worden gesteld. Impala Platina Holdings en Anglo Platinum zijn de twee grootste mijnbouwers van Zuid-Afrika en zijn samen goed voor ongeveer de helft van alle wereldwijde metalen uit de Platinum Group Metals. Zij varen wel bij deze trend."

"Zuid-Afrika is sterk vertegenwoordigd in de mijnbouwsector, die dan ook een gewicht heeft op de gehele markt van 31 procent (USD 70 miljard). Anglo Gold en Gold Fields waren in 2007 goed voor 12 procent van de mondiale goudproductie. Deze bedrijven zijn niet alleen in eigen land actief, maar hebben ook mijnen in onder meer Ghana, Namibië en Australië. Doordat de grondstoffenvraag de komende jaren zal blijven stijgen, zien wij mooie kansen op dit vlak."

Financials

"De bankensector is volop in beweging", aldus Blokland. "Ook op dit terrein is Zuid-Afrika verreweg het verst ontwikkeld. De kredietverlening ter plaatse stijgt explosief en is al meer dan verdubbeld in de laatste vijf jaar; voor zowel het bedrijfsleven als particulieren. Men kent vier grote banken, de zogenaamde Big Four: ABSA, FirstRand Bank, Nedbank en Standard Bank met een gezamenlijke marktkapitalisatie van USD 25 miljard. In combinatie met de African Bank hebben die meer dan 35 miljoen klanten en gedacht wordt dat dit aantal in 2010 zal zijn opgelopen tot 43,9 miljoen."

Een andere groeimarkt voor Afrika is de telecom sector en de ICT: "Doordat het belang van mobiele telefoons wordt onderkend door de Global System for Communication (GSMA) wordt er werk gemaakt van het uitbreiden van het aantal mobieltjes in Afrika. Feitelijk wordt het proces van aanleggen van landlijnen overgeslagen. Hierdoor zal telecom de komende jaren blijvend interessant zijn als beleggingskans; verzadiging van de markt is niet aan de orde."

"Bovendien komt de markt grotendeels in handen van lokale spelers; in het zuiden van Afrika is het Zuid-Afrikaanse MTN de belangrijkste partij, die onder meer ook in Nigeria opereert. Voor Noord-Afrika is het Orascom uit Egypte de belangrijkste speler. De afzet van GSM's in het gebied heeft daarbij een zeer positief neveneffect op de economie, omdat verbeterde communicatie arbeidsprocessen enorm helpt."

Giganten in de dop

"In de MSCI World All Countries Index zijn 106 Afrikaanse bedrijven opgenomen waarvan er 63 een marktkapitalisatie hebben van USD 1 miljard of meer," volgens Blokland. "Als op dit vlak een MSCI Index gemaakt zou worden naar grootte van Nederlandse en Afrikaanse bedrijven, zouden 10 Afrikaanse bedrijven die lijst halen. Twee uit Egypte en acht uit Zuid-Afrika. Dit zijn potentiële giganten die in de komende jaren toonaangevende posities in zouden kunnen nemen in de internationale aandelenmarkten."

Tien grootste Afrikaanse bedrijven naar marktkapitalisatie

Bedrijf                                       MCAP (USD)

SASOL                                      30,921

MTN Group                              25,573

Impala Platinum                     21,980

Standard Bank Group            13,808

Anglo Platinum                       11,240

Gold Fields                                8,496

Anglogold Ashanti                    8,005

Naspers                                     7,892

Orascom Telecom                   7,125

Orascom Construction            6,211

Klik hier voor de Zuid-Afrikaanse beurs