Het eerste Afrika-fonds dat voor de Nederlandse belegger beschikbaar kwam, was het HQ Afrika Fonder. "HQ is een specialist op het gebied van opkomende markten", aldus Jeroen Vetter, directeur van SNS Fundcoach. "Ook in Afrika weet men raad met eventuele tegenslagen." Want dat aan beleggen in het werelddeel zekere risico's kleven, mag niet aan worden voorbij gegaan.

Volgens Vetter is de huidige populariteit van Afrika als beleggingsoord opmerkelijk: "Je ziet wel meer dat bepaalde thema's of regio's in eens de wind in de zeilen krijgen. Ook duurzame fondsen zijn al een poosje in opkomst. Vaak wordt vanuit marketingtechnische overweging een bepaald thema opgepakt door meerdere fondsaanbieders. Nu is dat ook zo bij Afrika. Maar mensen moeten wel goed beseffen dat beleggen in Afrika niet voor beginners is en dus zeker niet voor iedereen geschikt."

"In mijn beleving moeten beleggers die kiezen voor Afrika minimaal een langere termijn, van ongeveer 10 jaar, voor ogen hebben. Daarnaast moet in Afrika worden belegd als aanvulling op een al bestaande, gespreide portefeuille. Ik zou aanraden om voor maximaal 5 procent van het totaal in Afrika te beleggen. Het werelddeel heeft vanuit beleggingsperspectief vooral waarde vanuit diversificatie-oogpunt."

HQ

SNS Fundcoach bood als eerste Nederlandse partij een beleggingskans in Afrika: "Het HQ Afrika Fonder is wereldwijd een voorloper in Afrika, maar was bijvoorbeeld ook in 1997 de eerste fondsaanbieder voor Rusland. Dat is een erg succesvol fonds gebleken. Het bedrijf is bijzonder ervaren in opkomende markten, waarin men het klappen van de zweep kent. Men kent de risico's en weet ook in moeilijke tijden hoe met de situatie om te gaan."

"Wat mij met name aanspreekt", aldus Vetter, "Is dat HQ niet opereert vanuit marketingoverwegingen. Zij zitten in Afrika omdat zij interessante beleggingskansen zien, niet omdat het thema populair is. De Scandinavische fondsmanagers zijn ook rustig en weloverwogen en laten zich niet door risico's of problemen in de war brengen. Daarnaast kiest men voor liquide portefeuilles, hetgeen rust brengt voor de belegger. Men kan altijd in en uit het fonds stappen vanwege de open-end opzet."

"Bovendien is het beleggingsproces zeer betrouwbaar; men kiest louter aantrekkelijk gewaardeerde beursgenoteerde ondernemingen zonder zich vooraf op te leggen in vastgelegde regio's te moeten zoeken. Voor andere Afrikafondsen geldt dat niet altijd." Een ander argument dat Vetter van belang acht, is de omvang: "Momenteel behelst het HQ Afrika Fonder circa 90 miljoen. Een gezonde omvang van een fonds is volgens SNS Fundcoach erg belangrijk voor de continuïteit en de mogelijkheid op gezond efficiënt beheer. Daarom hebben wij voor HQ gekozen."

"Onze beleggers zijn vooralsnog zeer tevreden met het fonds", meldt de SNS Fundcoach-directeur. "In anderhalf jaar tijd is nog vrijwel niemand uitgestapt; ook binnen HQ is het opgevallen dat vanuit Nederland alleen maar inflow en geen outflow wordt genoteerd. Een opmerkelijk gegeven, dat niet alleen weergeeft dat men tevreden is met het fonds maar vooral ook dat het kennelijk beleggers zijn die precies weten waar ze mee bezig zijn."

Zuid-Afrika

In tegenstelling tot een aantal andere Afrikafondsen, belegt het Zweedse fondsmanagement van HQ ongeveer de helft van de portefeuille in Zuid-Afrika, de belangrijkste markt van Afrika: "Dat komt omdat de fondssamenstellers HQ bottom up stock pickers zijn", aldus Vetter. "Zij kijken in eerste instantie naar bedrijven, niet naar het land van herkomst. En omdat Zuid-Afrika de meest ontwikkelde economie is, er veel beursgenoteerde bedrijven zijn én het land ook verreweg de meest interessante grondstoffen herbergt, vormen bedrijven uit dat land het grootste part van het HQ Afrika Fonder, de helft van het totaal."

"HQ richt zich op bedrijven op gereguleerde aandelenmarkten, ook al omdat het een open-end fund is. Beleggers moeten dagelijks in en uit kunnen stappen en dat vraagt een liquide portefeuille. Ook in andere fondsen van HQ kiest men bedrijven waarin veel gehandeld wordt."

Vetter vindt het onzinnig dat andere open-end funds ervoor kiezen Zuid-Afrika niet te betrekken in de fondssamenstelling, omdat dat land een te hoge correlatie heeft met westerse economieën en niet echt een 'Afrikaanse' beurs is in die zin: "Een fonds als Mango Capital is anders van opzet en kan er wel voor kiezen om bepaalde regio's te mijden. Bovendien heeft dat fonds in Marc Wesseling een ervaren leidsman, die Afrika goed kent."

"Voor andere open-end funds, zoals dat van Intereffekt, staat het echter misschien heel stoer om niet in Zuid-Afrika te stappen, maar uiteindelijk biedt een fondssamenstelling met meer liquiditeit veel meer rust. Ik snap ook niet goed waarom men tot dergelijke conclusies komt. Het doet denken aan een Europafonds zonder Frankrijk en Duitsland."

Correlatie

Ook zet Vetter vraagtekens bij het correlatieargument, dat veel aanbieder van Afrikafondsen ter tafel brengen om hun product aan te prijzen: "Natuurlijk is het waar dat de Afrikaanse economieën een lage correlatie hebben met de Verenigde Staten en Europa. Maar dat is een tijdelijk argument, want naarmate meer westers geld naar Afrika gaat, wordt de correlatie hoger. Dat proces hebben we eerder gezien in bijvoorbeeld Turkije."

Klik hier voor het Dossier Afrika op BeursGorilla