De koersen op de goederentermijnmarkt zijn de laatste twee maanden terecht gekomen in een spectaculaire vrije val. De olieprijs daalde van een recordhoogte in juli van $ 147 naar $ 106 nu. De prijs van goud onderging hetzelfde lot en daalde van ruim $ 1000 naar $ 800 nu.
Opmerkelijk was het feit dat niet alleen deze twee maar nagenoeg alle grondstoffen fors moesten inleveren. Zo verloren ook sojabonen en granen meer dan 30 %. En de prijs van koper, altijd een goede voorspeller van de richting van de wereldeconomie gezien de algemene bruikbaarheid van dit metaal, daalde sinds zijn piek in dit voorjaar ook met 25 %. Natuurlijk, de gevolgen van orkaan Gustav vielen mee maar er is veel meer aan de hand.
Deze enorme prijsdaling op de goederentermijnmarkten zegt volgens het Amerikaanse onderzoeksbureau Bespoke Investment Group veel over de stand van zaken van de wereldeconomie. Zo gingen vier van de vijf meest recente recessies telkens gepaard met een dalende markt in grondstoffen. Bovendien lijken dalende aandelenbeurzen vaak samen te gaan met dalende prijzen van grondstoffen. Het synchroon lopen van deze beide markten verklaart ook waarom de Dow Jones-index in het geheel niet lijkt te profiteren van deze prijsdaling op de grondstoffenmarkten. Maar hoe zit dat dan? Grondstoffen waren als belegging toch juist interessant vanwege hun geringe correlatie met aandelen?
Tot de jaren ´70 was er inderdaad nauwelijks sprake van enige connectie tussen de grondstoffenmarkten en de aandelenbeurzen. Tot de jaren ´70 vertoonde de CRB-index - ´s werelds meest gebruikte grondstoffenindex – een opvallend rustig verloop met weinig koersbewegingen. Maar dat had alles te maken met het feit dat de Amerikaanse dollar nog was gekoppeld aan de waarde van het goud. En op hun beurt waren andere valuta weer gekoppeld aan de waarde van de dollar. Onder president Nixon werd in ´71 echter deze koppeling losgelaten en kwam een einde aan het systeem van Bretton Woods. Sindsdien zijn de prijzen van grondstoffen gaan stijgen en daarmee liep ook de inflatie fors op.
De huidige vrije val van de prijzen van grondstoffen vindt echter plaats tegen de achtergrond van een toename van de waarde van de dollar. De dollar is sinds juli met zo´n 10 % aan waarde gestegen ten opzichte van de euro en zelfs ten opzichte van de Chinese Renminbi daalt de dollar niet langer. Ook tegenover het goud steeg de dollar fors. Nu ligt het te zeer voor de hand de schuld van deze koersdaling te leggen bij de grondstoffenspeculanten of het omvallen van Ospraie Management, een groot beleggingsfonds in grondstoffen. Uit de meest recente publicatie van de index voor inkoopmanagers voor industriële goederen blijkt dat er namelijk wel degelijk sprake is van een afnemende prijsdruk. In augustus daalde deze index onder de 50 wat duidt op een economische krimp. Belangrijker was echter de ineenstorting van de index voor betaalde prijzen van 91,5 naar 77 in twee maanden tijd.
De Amerikaanse centrale bank maakte gisteren in zijn Beige Book melding van een nog steeds vertragende economische groei maar daarnaast ook van een afnemende inflatiedruk. Ondanks de drang van enkele leden binnen de centrale bank de rente te verhogen ondersteunt dit laatste rapport juist het beleid om dat niet te doen. De economieën van de Eurozone in Japan zijn behoorlijk aan het vertragen en de wereldwijde inflatiedreiging neemt daardoor af. Dat geeft centrale banken wereldwijd weer wat lucht om de rente in ieder geval niet te verhogen en op termijn mogelijk zelfs te verlagen. De aandelenbeurzen profiteren hier voorlopig nog niet van maar het geeft bijvoorbeeld de huizenmarkt weer enige lucht.
Senior Vermogensbeheerder
Jan-willem Nijkamp
|