Na drie prachtige beursmaanden zijn beleggers weer onzeker. Rechtvaardigt de recente rally
het economische herstel dat we tot nu toe hebben gezien? Die vraag werd afgelopen week nog
eens scherper aangezet. Zo is de Wereldbank in de afgelopen drie maanden pessimistischer
geworden over het herstel. Het gevolg? De risicoaversie op de financiële markten stijgt en
de VIX index schiet omhoog. Als belegger kunt u daarop inspelen.

Wat is de VIX Index?
Beleggers wereldwijd gebruiken de VIX als een toonaangevende graadmeter van de volatiliteit. VIX
staat voor de Chicago Board Options Exchange Volatility Index, een index die de implied volatility
van S&P 500 indexopties weergeeft.

Vaak beweegt de VIX omgekeerd aan de S&P 500. Dat komt omdat dalingen met angst gepaard gaan en daarmee een hogere volatiliteit. De VIX wordt ook wel de angst-index genoemd omdat de index het niveau van de nervositeit van de Amerikaanse aandelenmarkten weergeeft. En die markt heeft wat ups en downs meegemaakt de afgelopen maanden. Op 24 oktober 2008, midden in de financiële crisis, stond de VIX zelfs op een alltime- high van 89,53. Zelfs tijdens de ‘dot-com’ beurscrash in 2000 - 2002 kwam de VIX niet hoger dan 50.

Gemiddelde van de VIX (future) over 5 jaar: 20
RBS heeft producten op de VIX future, vandaar dat we deze als uitgangspunt nemen. Een belangrijk verschil met de gewone ‘spot’-VIX is dat deze laatste vaak heftiger reageert dan de future. Kijken we naar de VIX future over de afgelopen vijf jaar dan zien we een gemiddelde van 20 (identiek overigens aan de ‘spot’ VIX).

Vanaf de kredietcrisis - om precies te zijn het omvallen van Lehman Brothers op 16 september 2008 - is het gemiddelde van de VIX future echter 43, ofwel meer dan 2 keer zo hoog. De onzekerheid op de markten heeft zich dus gemanifesteerd in een structureel hogere VIX. Met daarbij uitschieters
van in het geval van de VIX future 72,80 op 18 november 2008.

Terug naar welk gemiddelde?
Waar gaat de VIX heen? Dat is voor  beleggers die daarop in willen spelen de vraag. Een opvallend kenmerk van de VIX - één die door vele analisten en beleggers wordt onderschreven - is dat deze onderhevig is aan ‘mean reversion’ op de middellange termijn, ofwel terugkeren naar het gemiddelde. De vraag is alleen: geldt het oude gemiddelde van 20 nog? Of heeft de kredietcrisis de financiële markten zodanig beïnvloed dat er inmiddels sprake is van een
structureel hoger gemiddelde?

Op 18 mei 2009 zakte de VIX future voor het eerst weer onder de 30, voor het eerst sinds september 2008. Niet vreemd natuurlijk na drie maanden beursrally. Opvallend is echter dat deze indexnotering van 30 nog altijd een stuk hoger ligt dan het gemiddelde van 20 over de afgelopen vijf jaar. Met de recente correctie op de beurzen is echter ook de VIX future weer gestegen, tot boven 30. Het niveau rond 30 kan dus min of meer gezien worden als een ondergrens in het huidige beursklimaat.

Hoe kunt u de VIX gebruiken?
De VIX is een relatief jonge index, maar beleggers raken meer en meer enthousiast over de mogelijkheden. Zo kan een belegger profiteren van de signaalfunctie van de VIX. Een goed voorbeeld was de sterke interesse vorige week in call opties op de VIX met uitoefenprijs 50 in augustus (3). Er zijn dus VIX-handelaren die de volatiliteit sterk zien stijgen in de komende twee maanden. Als belegger kunt u daaruit besluiten extra op uw hoede te zijn.