Het is weer de tijd van het jaar dat we niet kunnen ontkomen aan het terug- en vooruitkijken. Met een tsunami in Japan, een schuldencrisis in Europa, het immense begrotingstekort van de Verenigde Staten, een te traag groeiende wereldeconomie en aan het einde van het jaar ook nog het officiële begin van een recessie in Nederland kunnen we gerust vaststellen dat 2011 een desastreus jaar was. Al deze ontwikkelingen leidden tot extreem hoge volatiliteit op de markten waar beleggers onrustig waren en posities niet lang open werden gehouden. Ook de AEX liet hevige volatiliteit zien. Toen ik begon bij IG Markets stond de Amsterdamse index nog rond de 367 punten, maar een paar maanden later zag ik nog maar 256 punten in de grafiek staan. We blijven de laatste tijd dan wel net onder de 300 punten hangen, maar het woord ‘stabiliteit' durft nog niemand in de mond te nemen.
Aanmodderen
2012 zal niet met meer zekerheid beginnen dan 2011 zal eindigen. De Europese leiders zullen voor het einde van het jaar niet ineens met iets tastbaars of hoopgevends komen en ondertussen blijven de ratingbureaus ook gewoon doorgaan met hun afwaarderingen. Om het jaar verder uit te luiden toonde Mario Draghi iets te veel van zijn gevoelens door te waarschuwen voor het uiteenvallen van de eurozone. Een ‘slip of the tongue' misschien, maar het onderstreept nog maar eens hoe nijpend de situatie is. Het aanmodderen lijkt in 2012 dan ook gewoon door te gaan, waarbij iedereen de verantwoordelijkheid bij een andere partij legt.
De Verenigde Staten in 2012
In 2012 kijken we ook naar de andere kant van de plas waar president Obama voor een tweede termijn gaat. Terwijl het Amerikaanse staatshoofd de afgelopen drie jaar vooral bezig is geweest met puinruimen, zal hij in november volgend jaar worden afgerekend op de economische staat van zijn land. Momenteel keurt een groot deel van de Amerikaanse kiezers Obama's beleid af en dat is niet zo vreemd: sinds hij president werd is de werkloosheid rond de 9% blijven schommelen.
Toch zien we een aantal positieve resultaten in de Verenigde Staten de laatste tijd. De export en het aantal banen lieten recent een kleine groei zien en ook het consumentenvertrouwen maakt kleine sprongetjes vooruit. Het zal voor Obama van levensbelang zijn om deze kleine stappen te laten doorgroeien naar structureel herstel. Het Amerikaanse cijferseizoen komt er aan, misschien dat we daarna meer weten over de werkelijke staat van de economie aldaar. Speculeren daarover kan natuurlijk wel. Ik verwacht dat de Verenigde Staten volgend jaar een langzame groei zullen laten zien en dat een recessie uitblijft. Mocht dat waar zijn en de groei in Europa vertraagt wel, dan kan Obama daarvan profiteren. Daarnaast hebben de republikeinen nog steeds geen aansprekende tegenstander en hoe langer die op zich laat wachten, hoe groter de kansen van de huidige president zullen worden.
Europese recessie?
Hoewel ik geen recessie verwacht in de grootste economie van de wereld, verwacht ik die wel in Frankrijk en Duitsland. Toch denk ik niet dat deze heel diep zal zijn. Gisteren was ik nog positief verrast door het stabiel blijven van het Duitse consumentenvertrouwen. Verder zullen de eurolanden met de grootste schuldproblematiek dieper in de problemen komen en zal de ECB terughoudend blijven qua steun. Mocht Griekenland een euroland blijven, dan zal een Europese recessie sowieso niet tegen te houden zijn.
De kansen liggen volgend jaar vooral bij de opkomende markten, maar ook die gaan last krijgen van de wereldwijde economische malaise. Ik verwacht veel van Japan, dat dit jaar knap herstelde van de tsunami in maart waarna de productie behoorlijk snel weer werd opgepakt. China blijft politiek-economisch zo onstabiel dat daar weinig zal veranderen in 2012. De inflatie daar is te hoog, de politiek te star en de overheidsschulden te groot. Het kan gevaarlijk worden wanneer de economie daar nog meer vertraging oploopt en dit kan zeker beangstigend worden voor landen die veel grondstoffen exporteren naar China.
Het is dan ook zoeken naar wat positiefs. Wanneer u toe bent aan veranderingen in het politiek-economische landschap, dan is er wel goed nieuws: maar liefst 10 landen houden verkiezingen volgend jaar, waaronder belangrijke spelers als de Verenigde Staten en Frankrijk. Ook Griekenland en Italië zouden nieuwe verkiezingen kunnen krijgen in 2012, maar dat moeten we nog afwachten. Voor de daytraders blijven de markten populair omdat de volatiliteit volgend jaar hoog zal blijven. Korte ritjes long of short worden alleen nog maar interessanter in 2012. Zo profiteert er tenminste nog iemand van de chaos.
Dit is mijn laatste stuk op Beursgorilla voor 2011. Ik wens u allen een zeer prettige kerst en voorspoedig 2012!
Sten Lemmens is Marketwatcher bij IG Markets Nederland dat handel in CFD's aanbiedt in Nederland. Deze column bevat geen beleggingsadvies. Verder kunnen eventueel gesuggereerde adviezen niet voor bepaalde beleggers van toepassing zijn. Opvolging van adviezen dient in samenspraak met een deskundige beleggingsadviseur.
Sten Lemmens
|