Het zal een spannend jaar worden voor duurzame spaarders en beleggers. Wat gaat er worden van de groene, culturele en sociaal-ethische spaar- en beleggingsvormen? Beursgenoteerde aandelen en obligaties lijken, soms tegen wil en dank, steeds duurzamer te worden. Als duurzaam beleggen mainstream wordt, gaat het onderscheidende element aan belang winnen.
Fiscaal of duurzaam gedreven
In de komende vier jaar wordt de fiscale korting op de groene, culturele en sociaal-ethische thema's voor particuliere spaarders en beleggers afgebouwd. Een besparing voor de schatkist van een kleine EUR 100 miljoen, zet EUR 7 miljard aan duurzame initiatieven op de tocht.
Vooral voor grootbanken markeerde de groene fiscale regeling met heffingskorting de grens tussen haalbaar of niet haalbaar. Kosten worden nu eenmaal gemaakt, en zijn zelfs iets hoger omdat de bank voor de ondernemer de nodige fiscale verklaringen (erkenning als groene, culturele of sociaal-ethische activiteiten) regelt. Met het vervallen van de heffingskorting kunnen de voor dit doel opgerichte groenbanken waarschijnlijk niet voortbestaan. Daar gaat het namelijk om langjarige verplichtingen van spaarders en leningnemers, die niet kosteloos onderbroken kunnen worden. Groene, culturele en sociaal-ethische beleggingsfondsen zoals die van Triodos Bank zullen, naast de vermogensrendementsheffing van 1,2 % voor beleggers (het onderdeel van de regeling dat wel blijft bestaan), het wegvallen van de heffingskorting makkelijker kunnen compenseren door ondernemers een (hogere) marktconforme rente te vragen. Vraag is wel wat beleggingsadviseurs en vermogensbeheerders hun cliënten gaan adviseren. Kunnen zij de omslag van fiscaal gedreven beleggingen naar de duurzame thema's achter de fondsen voldoende maken? En hoe stevig is de vasthoudendheid van duurzame beleggers zelf? Hebben zij, gelokt door fiscaal voordeel, er straks voldoende vertrouwen in dat de fondsen het gemis van dit fiscale rendement kunnen realiseren in het fondsrendement zelf?
Duurzame energie, biologische landbouw, culturele instellingen als musea en theaters en kleine ondernemers in ontwikkelingslanden zijn thema's die hier op het spel staan. Het maatschappelijk belang van deze onderwerpen voor toekomstige (economische) ontwikkeling is groot. De hoop is gevestigd op sterke nichespelers en dat zij deze boodschap voldoende over de bühne kunnen brengen.
Duurzame aandelen en obligaties
Beleggingen in beursgenoteerde duurzame aandelen en obligaties, al dan niet via beleggingsfondsen, zullen in 2011 naar onze verwachting meer dan ooit mainstream worden. Uit vrije wil óf tegen wil en dank. Steeds meer financiële instellingen, maar ook beursgenoteerde ondernemingen (denk aan AkzoNobel, Unilever etc.) zullen gaan inzien dat maatschappelijk en financieel rendement niet tegenover elkaar staan, maar elkaar juist versterken. Anderen worden door de publieke opinie (roep om transparantie, eis tot verantwoording afleggen) gedwongen hun keuzen in die richting bij te stellen.
De Eerlijke Bankwijzer, website voor wat banken doen met uw geld, bestaat in januari twee jaar en heeft groot succes. De Vereniging voor Beleggers in Duurzame Ontwikkeling (VBDO) timmert stevig aan de weg met onderzoeken, engagement en dialoog met pensioenfondsen, goede doelen en beursgenoteerde bedrijven zelf. In 2009 bedroeg de omvang van duurzame beleggingen op de institutionele markt in Europa EUR 5 biljoen (in Nederland EUR 400 miljard), een verdubbeling in twee jaar. En de Nederlandse particuliere markt voor duurzaam sparen en beleggen was in 2009 4,4% van het totaal. De cijfers over 2010 staan nog in de sterren, maar in eigen huis zien ze er veelbelovend uit. En per slot van rekening: de rendementen doen het beter of laten zich niet onderscheiden van niet-duurzaam beleggen. Dat geldt voor zowel de aandelen- als obligatie(fondsen), was de afgelopen jaren het geval en ook volgend jaar zal hierop geen uitzondering zijn.
De komende jaren zullen hoe dan ook in het teken staan van deze ontwikkeling. Welke duurzame fondsen of bedrijven maken nu echt een verschil? Wat is hun duurzame impact? Nieuwe en bestaande duurzame beleggers zullen steeds vaker kijken naar de duurzame selectiecriteria die toegepast worden. Het is aan hen om duurzame ontwikkeling mogelijk te maken, heel eenvoudig door te stemmen met hun geld.
Claudia Stellingwerf
Senior Vermogensbeheerder bij Triodos Bank Private Banking
Claudia Stellingwerf
|